VR in de zorg

De zorgsector staat altijd onder druk door meerdere factoren. Er is te weinig personeel om aan de zorgvraag te voldoen, medisch professionals moeten dagelijks zware arbeid verrichten in dienst van de cliënten. De vergrijzing in de samenleving speelt hierbij zeker een rol, er is behoefte aan vernieuwende technologie om de zorgsector te verbeteren. Virtual reality zorg kan zowel de cliënt als de medisch professional helpen om de dienstverlening in de zorgsector naar een hoger niveau te brengen. Om VR voor medisch gebruik effectief in te zetten moet ontwikkeld worden vanuit de praktijk, medische virtual reality zal per toepassing op maat ontwikkeld moeten worden. Op deze pagina geven we een aantal voorbeelden hoe VR zorg vandaag al verschil maakt, en de basis legt voor virtual reality zorg in de toekomst.

Medische virtual reality in educatie

Op het moment dat studenten met een opleiding als medische professional of als zorgverlener starten kunnen virtuele hulpmiddelen ingezet worden. Daarbij kunnen we onderscheid maken tussen medische toepassingen en zorgverlening:

VR medisch

Studenten met een opleiding tot medisch professional kunnen met de visuele informatie die medische virtual reality biedt snel nieuwe inzichten krijgen. Denk aan de analyse van lichaamsfuncties of het verloop van ziektebeelden in een virtuele omgeving. Zo is het mogelijk om lichamen virtueel te ontleden, waarbij ingezoomd kan worden om alle details nauwkeurig te bekijken en te onderzoeken. Dit kunnen individuele ervaringen zijn, een leerling kan bijvoorbeeld ‘rondlopen’ in een kloppend hart.

 

Voorbeeld: 3D Organon VR Anatomy is een anatomisch naslagwerk op SteamVR met ruim 4000 lichaamsstructuren die in 3D te bekijken zijn.

 

Het kunnen ook klassikale lessen zijn waarbij een groep studenten een behandeling moet uitvoeren op virtuele patiënten. Denk aan een ‘escape room’ ervaring maar dan op basis van een medische casus. Als naslagwerk is medische virtual reality enorm effectief gebleken, voor alle gangbare VR platformen zijn er al diverse apps beschikbaar. In professionele omgevingen worden ook maatwerk applicaties ontwikkeld.

VR zorg

In de zorgverlening wordt de focus vaak gelegd op de ‘zachte’ kant van hulpverlening. Zo wordt personeel getraind om op de juiste wijze met mensen om te gaan. In virtual reality zorg is dit mogelijk door bijvoorbeeld scenario’s in te richten met virtuele patiënten, waarbij de zorgverlener via interactieve keuzes moet bepalen wat de juiste wijze van handelen is. Dit soort scenario’s kunnen herhaald worden, de inhoud kan zelfs per gebruiker aangepast worden.

 

Voorbeeld: VR CPR is een applicatie voor de HTC Vive die geschikt is voor professionals en amateurs waarin de juiste procedure voor reanimatie stap voor stap uitgelegd wordt.

 

Niet alle zorgverleners hebben dezelfde expertise nodig, soms zijn er basisvaardigheden die op eenvoudige wijze in VR te oefenen zijn. Denk aan de juiste procedure bij een hartstilstand. Hoewel de reanimatie in praktijk getest wordt met speciale poppen, is het mogelijk om de theorie aan te bieden als VR app. Per module wordt de lesstof behandeld, alle onderwerpen kunnen herhaald worden zodat de zorgverlener beter voorbereid wordt op de werkelijke situatie.

Virtual reality zorg voor chronische ziekten

Naast hulpmiddelen voor de zorgverleners zijn er ook diverse toepassingen voor patiëntenzorg. Zo wordt VR zorg al met veel succes ingezet bij pijnbestrijding. Door mensen met chronische pijnklachten een VR game te laten spelen wordt de pijn verlicht. Dit heeft zelfs blijvend effect omdat de spellen de patiënt leren met pijnprikkels om te gaan. Het doel is om het gebruik van medicatie te beperken, en in sommige gevallen zelfs geheel te elimineren uit de behandeling.

 

Voorbeeld: Pain Relief is een app voor mobiele VR brillen die de gebruiker meeneemt op een virtuele reis met als doel pijn te verlichten.

 

Dementie is een ander gebied waarop virtual reality zorg al succes heeft opgeleverd. Dementerende senioren kunnen herinneringen van vroeger opnieuw beleven in de virtuele wereld wat ze veel rust biedt. Daarnaast wordt er ook geëxperimenteerd met eenvoudige VR games die de hersenactiviteit stimuleren om de effecten van dementie te verminderen.

VR zorg brengt patiënten en hun omgeving samen

Een groot deel van het leed dat patiënten doormaken komt door de isolatie van de buitenwereld. Er is minder contact met familieleden en vrienden, en bij contact is dat in een situatie die niet geruststellend is. Er zijn al meerdere projecten geweest waarbij patiënten via een VR bril contact kunnen houden met hun familie of met klasgenoten. Een persoon kan vanuit het ziekenhuisbed plaatsnemen aan de eettafel door een 360 graden webcam te installeren. Door interactie met de natuurlijke omgeving tot stand te brengen kan het revalidatieproces versneld worden.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden waarin virtual reality zorg uitkomst kan bieden. Er zijn nog veel meer mogelijkheden. Denk aan het onderzoeken van 3D scans, bijvoorbeeld bij een foetus die zich niet goed ontwikkeld. Of chirurgie training, oefening bij een lui oog en het bestrijden van fobieën met VR applicaties. Daarmee is VR een belangrijk hulpmiddel in de zorgverlening geworden.